Çin, Jiangsu eyaletinde yer alan Xuwei Nükleer Isıtma ve Güç Projesi Faz I kapsamında 1. ünitenin nükleer adası için ilk betonun dökülmesiyle inşaat sürecine resmen başladı. Proje, nükleer enerjiyi yalnızca elektrik üretimiyle sınırlı tutmayarak petrokimya sanayisine doğrudan endüstriyel buhar sağlayacak dünyanın ilk büyük ölçekli hibrit nükleer tesisi olma özelliğini taşıyor.China National Nuclear Corporation (CNNC) tarafından geliştirilen tesis, Çin’in 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı döneminde temeli atılan ilk nükleer enerji projesi olarak da dikkat çekiyor.
Üçüncü ve dördüncü nesil reaktörler tek tesiste
Xuwei projesi, teknik yapısıyla mevcut nükleer santrallerden ayrılıyor. Tesiste, iki adet 1208 MWe net kapasiteli üçüncü nesil Hualong One basınçlı su reaktörü (PWR) ile 660 MWe kapasiteli dördüncü nesil yüksek sıcaklık gaz soğutmalı reaktör (HTGR) aynı sistemde entegre ediliyor. Çin Devlet Konseyi tarafından Ağustos 2024’te onaylanan 11 nükleer reaktör projesi arasında yer alan Xuwei Faz I, bu mimarisiyle küresel ölçekte bir ilk olarak tanımlanıyor.
CNNC, projeyi üçüncü nesil nükleer PWR ile dördüncü nesil nükleer HTGR’yi birleştiren dünyanın ilk çift bağlantılı projesi olarak nitelendiriyor. Tesiste ayrıca ilk kez ısıdan elektriğe çalışma modunu benimseyecek bir buhar ısı değişim istasyonu da bulunacak.Mevcut Tianwan Nükleer Santrali’ne oldukça yakın bir konumda inşa edilen tesiste, endüstriyel buhar üretimi iki aşamalı bir sistemle gerçekleştirilecek. Bu kapsamda demineralize su, Hualong One ünitelerinden gelen birincil buharla ısıtılarak doymuş buhara dönüştürülecek. Ardından bu doymuş buhar, yüksek sıcaklık gaz soğutmalı reaktörden elde edilen birincil buharla ikinci kez ısıtılacak ve kimyasal çatlatma ile damıtma gibi ağır sanayi süreçlerinin gerektirdiği yüksek sıcaklıklara ulaştırılacak.
Bu yapı, özellikle petrokimya rafinerilerinin fosil yakıtlarla karşılanan yoğun ısı ihtiyacını nükleer kaynaklı, düşük karbonlu bir alternatifle ikame etmeyi amaçlıyor.
Xuwei Nükleer Tesisi, Çin’in en büyük petrokimya merkezlerinden biri olan Lianyungang petrokimya üssünün hemen yanında konumlanıyor. Bölgenin saatlik yaklaşık 13 bin ton buhar ihtiyacı bulunuyor. Kömürle çalışan mevcut sistemlerin nükleer buharla değiştirilmesiyle çevresel etki büyük ölçüde azaltılacak.
Karbon salımında radikal düşüş
Proje tamamlanıp devreye alındığında tesisin yıllık 32,5 milyon ton endüstriyel buhar sağlaması ve 11,5 milyar kilovat-saatten fazla elektrik üretmesi bekleniyor. Bu kapasite, her yıl 7,26 milyon ton kömür tasarrufu sağlarken 19,6 milyon ton karbondioksit emisyonunun da önüne geçecek. Uzmanlara göre nükleer kaynaklı buhar, emisyon açısından kömürle üretilen buhara kıyasla yaklaşık 600 kat, doğal gaza kıyasla ise 100 kat daha temiz bir çözüm sunuyor.Öte yandan iki farklı reaktör teknolojisinin aynı tesiste güvenli biçimde işletilebilmesi için proje ekibi, hiyerarşik dijital simülasyonlar kullanarak kontrol mantığını tasarladı. Bu simülasyonlar sayesinde karmaşık işletme senaryoları daha inşaat aşamasında modellenebildi.
Sahadaki fiziksel inşaat süreci ise akıllı otomasyon sistemleriyle hızlandırılıyor. Lazer rehberli izleme teknolojileri, otomatik kaynak işlemlerinde hassasiyeti artırırken robotik Metal Active Gas (MAG) kaynak sistemleri manuel yöntemlere kıyasla üç kat daha yüksek verim sağlıyor.
